Φωτισμός Ξενοδοχείων με Led

της Πέννυ Χατζηευστρατίου*

6
Διακοσμητικός φωτισμός με πολυελαίους από οπτικές ίνες της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ
Σε μια έντονα ανταγωνιστική εποχή όπως η σημερινή, οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων πρέπει να βρουν νέους τρόπους προσέλκυσης επισκεπτών και τουριστών, προκειμένου να ανταποκριθούν στις πιέσεις της εγχώριας αγοράς και να αντεπεξέλθουν στον αυξανόμενο ανταγωνισμό γειτονικών χωρών. Τα τελευταία χρόνια ειδικά που οι αποστάσεις έχουν εκμηδενιστεί, ο ανταγωνισμός επεκτείνεται και σε παγκόσμιο επίπεδο, οπότε τα ξενοδοχεία ανταγωνίζονται τόσο ως προς το κόστος διαμονής όσο και ως προς την ποιότητα παροχής υπηρεσιών.

Σε μια τέτοια εποχή, οι αρχιτέκτονες, οι διακοσμητές αλλά και οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων πρέπει να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες απαιτήσεις των ταξιδιωτών και επισκεπτών, δημιουργώντας ξενοδοχεία που θα ταιριάζουν με την αρχιτεκτονική και τη κουλτούρα της περιοχής όπου βρίσκεται το ξενοδοχείο. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να δημιουργούν χώρους που επιτρέπουν στους επισκέπτες να συνδυάζουν τον λόγο του ταξιδιού τους με την ανάγκη για ψυχική ηρεμία, ξεκούραση και αναζωογόνηση. “Ενα μέσο για την επίτευξη των παραπάνω είναι το “φως”. Συγκεκριμένα, η ολοκληρωμένη μελέτη φωτισμού του εκάστοτε ξενοδοχείου μπορεί να συμβάλει στο να σκηνοθετηθεί μια ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα, να αναδειχθούν ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, και να δημιουργηθούν σημεία φωτιστικού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, ο σωστός αρχιτεκτονικός φωτισμός μπορεί να καταφέρει να τραβήξει τα βλέμματα των περαστικών και να κρατήσει σε ενδιαφέρον τους επισκέπτες που διαμένουν στο ξενοδοχείο.

Φυσικό και Τεχνητό Φως

Το πρώτο και σημαντικότερο ενδεχομένως εργαλείο είναι το φυσικό φως. Το φυσικό φως και το φως του ηλίου εναλλάσσονται διαρκώς και αυτό ακριβώς είναι που μας γεννά διαφορετικά συναισθήματα και που μας κάνει να θέλουμε να βρισκόμαστε και να παραμένουμε σε ένα χώρο. Το φυσικό φως όμως δεν είναι πάντα αρκετό για να καλύψει τις ανάγκες μας. Για το λόγο αυτό συμπληρώνεται από το τεχνητό φως. Οι λαμπτήρες που χρησιμοποιούνται ευρέως στα

ξενοδοχεία για γενικό φωτισμό είναι οι λαμπτήρες αλογόνου οι οποίοι παρουσιάζουν βελτιωμένη φωτιστική απόδοση και τουλάχιστον διπλάσια διάρκεια ζωής από τους λαμπτήρες πυράκτωσης. Οι λαμπτήρες αυτοί εκπέμπουν θερμό φως, λειτουργούν με χαμηλή τάση 12V ή με τάση δικτύου 230V, και διατίθενται σε διάφορες μορφές. Οι λαμπτήρες αλογόνου που λειτουργούν σε χαμηλή τάση χρησιμοποιούνται ευρέως σε ψευδοροφές με σποτάκια, στις reception και στα lobby των ξενοδοχείων. Σε πολλές περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται επίσης διχροϊκοί λαμπτήρες αλογόνου που εκπέμπουν φωτισμό υψηλής ποιότητας. Οι λαμπτήρες αυτοί έχουν ψυχρή εκπομπή θερμότητας προς τα εμπρός, δηλαδή στέλνουν τη θερμότητα προς τα πίσω. Επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές όπου η εκπομπή θερμότητας είναι ανεπιθύμητη, δηλαδή για φωτισμό σε πίνακες, σε εκθέματα, σε βιτρίνες, αλλά και σε εστιατόρια ξενοδοχείων. Οι οπτικές ίνες αποτελούν μια λύση διακοσμητικού φωτισμού.

Πρόκειται για μακριές, λεπτές ίνες από γυαλί ή πλαστικό. Εκπέμπουν φως στις άκρες τους οπότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ψευδοροφές για να δώσουν την αίσθηση ουρανού. Υπάρχουν επίσης και οπτικές ίνες φωτιζόμενες σε όλο το μήκος τους, που αποτελούν από μόνες τους διακοσμητικά στοιχεία. Εξέλιξη αυτής της μορφής οπτικών ινών είναι οι πολυέλαιοι από οπτικές ίνες που αποτελούν εντυπωσιακά φωτιστικά στοιχεία που τραβάνε την προσοχή από μακριά. Οι οπτικές ίνες παρέχονται σε σταθερά χρώματα, αλλά υπάρχουν και οπτικές ίνες που προσφέρουν τη δυνατότητα εναλλαγής χρωμάτων.

Φωτισμός με LED

Πέραν όμως των παραπάνω, διαθέσιμων εδώ και χρόνια, πηγών τεχνητού φωτός, αξίζει να αναφερθούμε και στην νέα τεχνολογία των LED, η οποία έρχεται να ανοίξει νέους δρόμους στους μελετητές φωτισμού, επιτρέποντας τη δημιουργία μοναδικών, πρωτότυπων και δυναμικών φωτισμών, φωτισμών που στο παρελθόν ήταν αδύνατον να επιτευχθούν τεχνολογικά. H λέξη LED προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Light Emitting Diodes που σημαίνει Δίοδοι Εκπομπής Φωτός. Πρόκειται δηλαδή για ημιαγωγούς (στρώματα ημιαγωγών τύπου P-N) που όταν τους παρέχεται ηλεκτρονική τάση κατά τη φορά ορθής πόλωσης, εκπέμπουν φως στενού φάσματος στην ορατή περιοχή του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Τα LED έχουν συνήθως διάμετρο 5, 8, 10, ή 17 mm. Στην πράξη όμως χρησιμοποιούνται συστοιχίες LED, δηλαδή LED ηλεκτρονικά συνδεδεμένα σε σειρά και παράλληλα. H δέσμη φωτός που εκπέμπουν οι συστοιχίες των LED εξαρτάται μεταξύ άλλων από το φακό που περικλείει τα LED, ενώ το χρώμα του φωτός εξαρτάται από τη χημική σύσταση του ημιαγωγού.

H τεχνολογία των LED

Τα LED πρωτοεμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1960, οπότε και χρησιμοποιήθηκαν κυρίως σαν ενδεικτικές λυχνίες σε ρολόγια, πληκτρολόγια, ηλεκτρονικές και ηλεκτρικές συσκευές. H μεγάλη τεχνολογική εξέλιξη όμως έγινε τη δεκαετία του 1990 όπου κατέστη εφικτή η εκπομπή λευκού φωτός από τα LED. Με το πέρασμα των χρόνων και με την περαιτέρω εξέλιξη της τεχνολογίας, τα LED χρησιμοποιούνται σήμερα σε διάφορες εφαρμογές Αρχιτεκτονικού Φωτισμού (Architectural Lighting), Διακοσμητικού Φωτισμού (Decorative Lighting), και Φωτισμού Χώρων Εστίασης και Διασκέδασης (Entertainment Lighting), για τους παρακάτω λόγους:

  • Τα LED έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής έως και 100.000 ώρες εν αντιθέσει με τους λαμπτήρες πυράκτωσης που έχουν συνήθως 1.500 ώρες ζωής και τους εξελιγμένους λαμπτήρες φθορισμού που έχουν διάρκεια ζωής 30.000 ώρες. Αυτό συνεπάγεται μείωση του λειτουργικού κόστους και κόστους αντικατάστασης λαμπτήρων. Επομένως, τα LED μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα σε lobby και διαδρόμους ξενοδοχείων όπου τα φώτα λειτουργούν πολλές ώρες, καθώς και σε υψηλές οροφές ή ειδικές κατασκευές όπου η πρόσβαση για την αντικατάσταση λαμπτήρων είναι δύσκολη.
  • Τα LED έχουν χαμηλή τάση λειτουργίας που συνεπάγεται ασφάλεια στη χρήση.
  • Επίσης, τα LED έχουν χαμηλή κατανάλωση ρεύματος που σημαίνει οικονομία ρεύματος και μείωση κόστους. Για παράδειγμα, η εταιρία ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΑΒΕΕ διαθέτει λαμπτήρα LED σε μέγεθος MR16 που καταναλώνει 5W αλλά που έχει τη φωτιστική απόδοση ενός λαμπτήρα που καταναλώνει 20W!
  • Επιπλέον, τα LED έχουν χαμηλή εκπομπή θερμότητας και μηδαμινή εκπομπή υπεριώδους ή υπέρυθρης ακτινοβολίας, οπότε αποτελούν ιδανικές λύσεις για φωτισμό αντικειμένων, εκθεμάτων ή πινάκων αφού δεν υπάρχει κίνδυνος αλλοίωσης των χαρακτηριστικών τους.
  • Τα LED παρουσιάζουν μεγάλη αντοχή σε ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως υγρασία και χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος. Επομένως, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε εξωτερικές εφαρμογές φωτισμού σε προσόψεις ξενοδοχείων, κήπους, και πισίνες.
  • ‘Ενα άλλο πλεονέκτημα των LED είναι το μικρό μέγεθος τους που εξυπηρετεί και τις πιο δύσκολες απαιτήσεις φωτισμού. Για παράδειγμα, η εταιρία ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΑΒΕΕ προσφέρει αυτοκόλλητη ταινία με LED διαστάσεων μόλις 2x11mm που μπορεί να κοπεί σχεδόν στο μήκος που θέλετε και να χρησιμοποιηθεί για το φωτισμό ειδικών κατασκευών ή επίπλων.
  • Οι λαμπτήρες LED διατίθενται στο μέγεθος μερικών από τους λαμπτήρες που ευρέως χρησιμοποιούνται σήμερα, επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα υπάρχοντα φωτιστικά σώματα μιας εγκατάστασης ή σε νέα φωτιστικά σώματα που διατίθενται στην αγορά. Για παράδειγμα, η ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΑΒEE προσφέρει λαμπτήρες LED σε μέγεθος MR16 σε τάση λειτουργίας 12V που μπορούν να εγκατασταθούν στα σποτάκια, αντικαθιστώντας τους αντίστοιχους λαμπτήρες πυράκτωσης. Ακόμα διαθέτει λαμπτήρες LED GU10 σε τάση λειτουργίας 230V. Ανάλογα, διατίθενται και λαμπτήρες LED σε μέγεθος ΑR111 που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε φωτιστικά σώματα αντίστοιχου μεγέθους.
  • Εκτός από λαμπτήρες, τα LED διατίθενται και σε άλλες μορφές. Για παράδειγμα, διατίθενται σωλήνες άκαμπτοι σε διάφορα μήκη και διαμέτρους που ενδείκνυνται για κρυφούς φωτισμούς, σωλήνες εύκαμπτοι για φωτισμούς στρογγυλών ή άλλων επιφανειών, διακοσμητικές μπάλες LED για στολισμό χώρων εκδηλώσεων, διακοσμητικά πλακίδια για φωτισμό καταστημάτων, πλακέτες για ειδικές κατασκευές από χαραγμένο γυαλί ή plexy glass, και άλλα.

 

4
Προϊόντα Led της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ

 

Τα LED και τα Συστήματα Διαχείρισης τους

8
Φωτισμός ανάδειξης αντικειμένων με Led της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα LED σήμερα δεν εκπέμπουν τόσο έντονο φως όσο οι συμβατικοί λαμπτήρες φωτισμού. Αυτό συνεπάγεται ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε κοινούς λαμπτήρες αντί για LED για γενικό φωτισμό στις reception ή στις αίθουσες συνεδρίων ή στα γραφεία. Παρόλα αυτά, η εξέλιξη στην τεχνολογία των LED αναμένεται να είναι τόσο ραγδαία τα προσεχή έτη ώστε στο σύντομο μέλλον τα LED θα αντικαταστήσουν τους κοινούς λαμπτήρες που ευρέως χρησιμοποιούμε σήμερα (πυράκτωσης, εκκένωσης, NEON).

Βέβαια, σε εφαρμογές όπου το γενικό επίπεδο φωτισμού δεν είναι απαραίτητο να είναι υψηλό, όπως καφετέριες και bar ξενοδοχείων, τα λευκά LED μπορούν να αποτελέσουν λύση γενικού φωτισμού, λόγω των αμέτρητων πλεονεκτημάτων που προσφέρουν. Συνήθως όμως, τα LED χρησιμοποιούνται σήμερα ως συμπληρωματικός φωτισμός. Πράγματι, τα LED χρησιμοποιούνται για τον διακοσμητικό φωτισμό ενός χώρου, δηλαδή για το φωτισμό που θα τονίσει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που θα προσθέσει φωτιστικό ενδιαφέρον, και που θα δημιουργήσει ζωντάνια και μια πιο ευχάριστη και ζεστή ατμόσφαιρα. ‘Ενας τρόπος με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί αυτό είναι η χρησιμοποίηση χρώματος, καθώς τα LED εκπέμπουν ψυχρό λευκό, θερμό λευκό, κόκκινο, πράσινο, μπλε, ή κίτρινο χρώμα. Εκτός από τα μονόχρωμα LED, υπάρχουν διαθέσιμες συστοιχίες από LED στα τρία βασικά χρώματα: κόκκινο, πράσινο, μπλε, τα οποία είναι ευρέως γνωστά ως “RGB” (από τα αρχικά των λέξεων Red, Green, Blue). Συνδυάζοντας τα τρία αυτά βασικά χρώματα υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας ορισμένων χρωμάτων. Τα χρώματα αυτά και ο ρυθμός εναλλαγής τους είναι προκαθορισμένα από τους κατασκευαστές και εκπέμπουν σε συγκεκριμένη ένταση φωτισμού.

1
Μελέτη γενικού φωτισμού χώρου εστίασης με λαμπτήρες Led της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ
3
Μελέτη εξωτερικού φωτισμού κτιρίου με RGB Led Wall Washer της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ

Το κάθε ξενοδοχείο όμως έχει ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, απευθύνεται σε διαφορετικές ομάδες τουριστών και επισκεπτών, και έχει διαφορετικές ανάγκες φωτισμού. Επομένως, αυτό που είναι σημαντικό όταν χρησιμοποιούνται LED είναι να υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου και διαχείρισης τόσο του χρώματος όσο και της έντασης φωτισμού τους, προκειμένου να καλύπτονται οι απαιτήσεις του εκάστοτε έργου. ‘Ενα τέτοιο σύστημα διαχείρισης έχει πρωτοποριακά κατασκευάσει η εταιρία ΗΛΕΚΤΡΟΝ ΑΒΕΕ προσφέροντας τις παρακάτω δυνατότητες: Μέσω ειδικών τροφοδοτικών και χειριστηρίων παρέχεται η δυνατότητα απόλυτου ελέγχου των τριών βασικών χρωμάτων των RGB LED, που συνεπάγεται τη δυνατότητα δημιουργίας 64.000.000 διαφορετικών χρωμάτων! Επιπλέον, όταν συνδυαστούν και τα τρία βασικά χρώματα στη μέγιστη κατανάλωσή τους υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας λευκού φωτός. Το χρώμα μπορεί να παραμείνει σταθερό. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα (μέσω του ειδικού συστήματος διαχείρισης που προαναφέρθηκε) εναλλαγής χρωμάτων, ρύθμισης του χρόνου παραμονής σε ένα χρώμα, και ελέγχου του χρόνου μεταξύ των χρωματικών εναλλαγών, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο “δυναμικό” φωτισμό που μπορούμε να ελέγξουμε απόλυτα. Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να πετύχουμε μοναδικούς φωτισμούς, εξωτερικούς και εσωτερικούς. Επίσης, υπάρχουν συστοιχίες με κίτρινα- λευκά- μπλε LED (γνωστά ως AWB από τα αρχικά των λέξεων Amber- White- Blue) που προσφέρουν τη δυνατότητα ρύθμισης της θερμοκρασίας χρώματος κατά βούληση μέσω των παραπάνω συστημάτων διαχείρισης των LED. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αναπαράγουμε όλη τη φωτιστική παλέτα του λευκού φωτός: από κίτρινο και θερμό λευκό, έως ψυχρό λευκό και μπλε. Επίσης, με τα ειδικά αυτά αρχιτεκτονικά χειριστήρια επιτυγχάνεται ο έλεγχος της έντασης (dimmer) των LED, και η αποθήκευση “σκηνών” φωτισμού για μελλοντική χρήση. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε εύκολα να πετύχουμε εναλλαγές φωτισμού αλλά και να επαναφέρουμε τα προγραμματισμένα από τον χρήστη φωτιστικά επίπεδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι με το εν λόγω σύστημα υπάρχει επίσης δυνατότητα συνδυασμού της διαχείρισης των LED, με τη διαχείριση λαμπτήρων πυράκτωσης και λαμπτήρων φθορισμού. Αυτό συνεπάγεται ότι διαφορετικοί λαμπτήρες μπορούν πλέον να ρυθμίζονται από ένα σύστημα διαχείρισης φωτισμού, πράγμα που εξυπηρετεί και διευκολύνει τις ανάγκες ελέγχου σε οποιοδήποτε χώρο, μικρό ή μεγάλο.

5
Κρυφός και συμπληρωματικός φωτισμός με RGB Led της Ήλεκτρον ΑΒΕΕ

Τα LED ως μέσο δημιουργίας

Τα LED σε συνδυασμό με το κατάλληλο αρχιτεκτονικό σύστημα διαχείρισης προσφέρει τη δυνατότητα να ξεφύγουμε από τις προγραμματισμένες και αυτοματοποιημένες λειτουργίες, και άρα να σκηνοθετήσουμε το φωτιστικό αποτέλεσμα που επιθυμούμε. Επιπλέον, μπορούμε να κάνουμε “παιχνίδια” με εναλλαγές χρωμάτων και εντάσεων φωτισμού, να δημιουργήσουμε φωτιστικό ενδιαφέρον μεταβάλλοντας τη θερμοκρασία χρώματος, αλλά και να επαναφέρουμε προκαθορισμένες “σκηνές” φωτισμού. Με αυτό το τρόπο, και εκπονώντας μια ολοκληρωμένη μελέτη φωτισμού, μπορούμε να δημιουργήσουμε κρυφούς φωτισμούς σε δωμάτια ξενοδοχείων, φωτισμούς ανάδειξης αντικειμένων σε lobby, διακοσμητικούς φωτισμούς σε κοινόχρηστους χώρους, γενικούς φωτισμούς σε διαδρόμους, φωτισμούς σε προσόψεις κτιρίων που τραβάνε την προσοχή από απόσταση, δυναμικούς φωτισμούς σε spa και αίθουσες θαλασσοθεραπείας και χρωματοθεραπείας, φωτισμούς με χρώμα σε πισίνες, εντυπωσιακούς φωτισμούς σε καφετέριες και bar, πρωτότυπους φωτισμούς σε εστιατόρια, μοναδικούς φωτισμούς σε χώρους εκδηλώσεων. Τα LED σε συνδυασμό με τα συστήματα διαχείρισής τους αποτελούν αδιαμφισβήτητα το μέλλον στον αρχιτεκτονικό φωτισμό. Αρκεί να κατανοηθούν τα πλεονεκτήματα και οι αμέτρητες δυνατότητες της τεχνολογίας αυτής, προκειμένου οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων σε συνεργασία με τους μελετητές φωτισμού, αρχιτέκτονες και διακοσμητές, να εντυπωσιάσουν με τις δικές τους μοναδικές “δημιουργίες φωτός” με LED.


(*) Πέννυ Χατζηευστρατίου: Lighting Designer MSc, MSc L&L, HΛEKΤPΟN ABEE- ELECTRON SA

(Σεπτέμβριος 2007)

Διαβάστε Περισσότερα: